Cuộc chiến trong ngành giải trí ở châu Á

Ngành công nghiệp sản xuất nội dung cho các chương trình giải trí châu Á đang trở thành sân chơi quốc tế. Các công ty Mỹ và châu Âu đã hiện diện tại đây từ lâu, trong khi nhiều đối thủ địa phương đang nóng lòng giành lại thị phần.

Các hãng giải trí phương Tây đã có vị trí khá vững vàng tại đây, nhưng nhiều công ty Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan cũng đang sốt sắng đuổi kịp.

 Hàn Quốc làm nên tên tuổi trong công nghiệp điện ảnh, truyền hình và âm nhạc, trong khi hoạt hình Nhật Bản vẫn tiếp tục được ưa chuộng.

Để chống lại thách thức từ các đối thủ nước ngoài, những doanh nghiệp địa phương đã phải sử dụng rất nhiều thủ thuật. Hai trong số đó là nội địa hóa phim ngoại và thêm yếu tố nước ngoài vào sản phẩm, Asian Nikkei Review cho biết.

Khán giả xếp hàng chờ lấy vé tại một rạp ở Bangkok (Thái Lan). Ảnh: AP

Theo một khảo sát của hãng quảng cáo Nhật Bản - Hakuhodo cuối năm ngoái, so với các thành phố Đông Nam Á khác, việc nội địa hóa nội dung phổ biến hơn cả tại Manila (Philippines). Tỷ lệ người Philippines cho biết họ muốn xem phim truyền hình trong nước đã tăng 0,19% so với năm 2010. Trong khi đó, số liệu này với phim điện ảnh và âm nhạc tăng 0,41% và 0,21%.

Sự tăng trưởng nội dung Philippines tại Manila đã lấn át các sản phẩm từ Hàn Quốc. Người dân nước này có truyền thống thích phim làm trong nước và phim tình cảm. Các series phim hài của biên kịch trong nước như "Dream Dad" hay "Forevermore" cũng đang rất được ưa chuộng với tỷ suất xem đài hơn 20%, theo một khảo sát giữa tháng trước.

Tuy nhiên, dù khảo sát này cho thấy không chương trình truyền hình nào có diễn viên Hàn Quốc lọt top 10, làn sóng Hàn tại nước này vẫn còn tồn tại. Vì nếu phân tích kỹ hơn, các đài truyền hình Philippines đang thu hút người xem bằng cách tích hợp yếu tố Hàn Quốc vào phim truyền hình.

Ví dụ, bộ phim "Two Wives" có tỷ suất xem đài trên 20%, lại dựa trên bộ phim cùng tên năm 2009 của đài SBS Hàn Quốc. Có vẻ những câu chuyện của điện ảnh Hàn Quốc vẫn thu hút sự chú ý của người Philippines.

Làm lại một bộ phim Hàn Quốc, nhưng dùng ngôn ngữ và diễn viên bản địa không phải là ý tưởng mới. Tuy nhiên, điều chỉnh chúng cho phù hợp với khẩu vị của người dân địa phương trong khi vẫn phải duy trì tinh thần của bản gốc không phải điều dễ dàng. Câu chuyện cần phản ánh thực tế xã hội và hướng đến đúng đối tượng khách hàng.

Một số bộ phim của các nhà đài lớn nhất Philippines cũng được phát tại nước ngoài, như Malaysia hay Việt Nam. Việc này cũng khiến các diễn viên có cơ hội nổi tiếng và kiếm thêm thu nhập từ những hoạt động như đóng quảng cáo.

Ngành công nghiệp truyền hình Myanmar cũng đã bắt đầu tách khỏi sự phụ thuộc vào những bộ phim Hàn Quốc. Nước này đang lên kế hoạch thay thế các sản phẩm từ nước bạn bằng những bộ phim nội, với mục tiêu dài hạn là xuất khẩu được ra quốc tế.

Trong khi đó, các bộ phim Thái cũng đang dần gây chú ý tại rạp trong nước. Theo website nghiên cứu doanh thu phòng vé Box Office Mojo, bộ phim mới nhất của Thái Lan "King Naresuan" cũng đã đánh bại "The Amazing Spider-Man 2" trở thành phim có doanh thu cao nhì năm ngoái. Năm 2013, bộ phim hài kinh dị "Pee Mak Phra Khanong" còn vượt "Iron Man 3" để giành vị trí đầu bảng.

Tỷ giá USD xuống thấp nhất trong 2 tháng

Vàng rẻ hơn so với hôm qua dù giá thế giới không giảm. Tỷ giá đôla Mỹ đang ở mức thấp nhất trong vòng gần hai tháng.

Chiều bán tại Tập đoàn Doji giảm sau phút mở cửa sáng nay. Giá bán đầu ngày ở 35,33 triệu đồng, ít phút sau còn 35,27 triệu đồng mỗi lượng. Chiều mua vào cũng giảm 60.000 đồng xuống 35,23 triệu đồng. Công ty Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) niêm yết giá hai chiều lần lượt ở 35,21 - 35,30 triệu đồng, hạ 60.000 đồng so với chiều qua.

Vàng giảm giá bất chấp việc thị trường quốc tế đang đi ngang. Tính đến 8h55 theo giờ Hà Nội, mỗi ounce vàng tại châu Á đang tương đương 1.230 USD mỗi lượng (31,73 triệu đồng), không thay đổi so với đóng cửa hôm qua.

Sau một năm biến động không đáng kể (tăng 200.000 đồng), giá vàng tiếp tục khởi động năm 2015 với các diễn biến khá yên ả. So với ngày đầu năm, hiện mỗi lượng có thêm 120.000 đồng.

Giá vàng quay đầu giảm sáng nay bất chấp việc thị trường quốc tế đi ngang. Ảnh: Doji

Tỷ giá tại các ngân hàng thương mại vẫn tiếp đà hạ nhiệt. Sáng nay, giá bán USD tại ACB đang ở mức 21.365 đồng, giảm 5 đồng so với sáng qua. Các ngân hàng khác duy trì niêm yết ở 21.370 đồng. Sau khi Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh tỷ giá bình quân liên ngân hàng thêm 1%, tỷ giá trên thị trường ngân hàng liên tục giảm từ đỉnh 21.520 đồng. Hiện niêm yết bán của các ngân hàng đang thấp nhất kể từ ngày 17/11.

Tốc độ giảm nhiệt trên thị trường tự do còn lớn hơn. Hôm 7/1 sau khi tỷ giá được điều chỉnh, chiều bán tại các điểm thu đổi ở mức 21.670 đồng. Đến hôm nay, giá trên hạ gần 200 đồng về 21.480 đồng mỗi đôla Mỹ. Chiều mua vào cách biệt tới 60 đồng do người kinh doanh cẩn trọng với đà giảm.

Ngân hàng Nhà nước bắt đầu tăng mức mua vào bán ra tại Sở Giao dịch. Ngày 13/1, Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước chào mua từ các ngân hàng thương mại với giá 21.350 đồng, cao hơn 107 đồng so với giá sàn và chào bán 21.600 đồng, thấp hơn 73 đồng so với giá trần. Trước ngày 7/1, thời điểm bắt đầu tăng tỷ giá bình quân liên ngân hàng thêm 1% lên 21.458 đồng, mức niêm yết ở Sở Giao dịch thường xuyên là 21.200-21.410 đồng một đôla (mua vào - bán ra). 

Mặt bằng giá mua vào của Sở Giao dịch tương đương với giá các ngân hàng mua từ thị trường. Nhưng mức bán ra cao hơn 190 đồng so với giá bán của ngân hàng thương mại.

Đại gia điện máy Nguyễn Kim, thách thức kinh doanh đa ngành

Từng thành công với nghề bán lẻ điện máy, song trước thương vụ bán 49% cổ phần cho người Thái, Nguyễn Kim đang gặp không ít thách thức với mô hình kinh doanh đa ngành.

Power Buy - đơn vị thuộc Tập đoàn Central Group do gia đình tỷ phú Thái Lan Chirathivat vừa nắm quyền điều hành sau khi mua lại 49% cổ phần Công ty Đầu tư phát triển Công nghệ và Giải pháp mới NKT, đơn vị sở hữu Công ty Cổ phần Thương mại Nguyễn Kim. Sau các thương vụ mua bán - sáp nhập liên tiếp của người Thái gần đây, việc đại gia bán lẻ Nguyễn Kim trở thành người một nhà với đối tác ngoại đã khiến thị trường không khỏi tò mò về hoạt động của doanh nghiệp phân phối điện máy từng có doanh thu lớn nhất cả nước.

Thành lập năm 2001, quãng thời gian 10 năm đầu được đánh giá là thăng hoa đối với Nguyễn Kim, đặc biệt là giai đoạn 2007-2010. Trong bối cảnh thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam liên tục tăng, thuế nhập khẩu các mặt hàng điện tử giảm còn 0-5%, Nguyễn Kim có cơ hội lớn hơn khi nhập khẩu hàng hóa trực tiếp từ các nước trong khu vực Đông Nam Á, hiện thực hóa chiến lược trở thành nhà phân phối lẻ hàng đầu Việt Nam. 

Nguyễn Kim đặt mục tiêu tăng trưởng 50% mỗi năm đến 2015 nhưng đến nay, kế hoạch này vấp phải khó khăn lớn khi doanh thu hầu như chững lại.

Năm 2011, Nguyễn Kim đạt doanh thu 400 triệu USD, tăng 30% so với năm 2010, lọt top 500 nhà bán lẻ hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương. Giai đoạn này, lãnh đạo Nguyễn Kim công bố chia sẻ trên báo chí một kế hoạch kinh doanh đầy tham vọng, đó là tới năm 2015 sẽ đưa doanh thu đạt 2 tỷ USD, tăng trưởng bình quân 50% mỗi năm, chiếm lĩnh 30-40% thị phần cả nước.

Đại gia này liên tiếp mở rộng trong năm 2012-2013. Từ 4 trung tâm mua sắm ban đầu đặt tại TP HCM và Hà Nội, Nguyễn Kim đầu tư thêm 17 siêu thị trong hai năm, đưa con số hoạt động lên 21 hiện nay.

Tuy nhiên, kế hoạch của Nguyễn Kim vấp phải nhiều cản trở trong bối cảnh sức mua của thị trường giảm sút do suy thoái kinh tế. Giữa năm 2011, để bứt tốc so với đối thủ, Nguyễn Kim khai trương 5 siêu thị mang tên Thế giới số 24G chuyên phân phối các sản phẩm của Nokia, Samsung, LG, HTC... Sau vài tháng hoạt động, doanh nghiệp buộc phải chấm dứt mô hình này để quay về mảng kinh doanh cốt lõi phân phối hàng điện máy gia dụng.

Đầu tư lớn trong giai đoạn 2012 - 2013, song kết thúc năm tài chính 2013, báo cáo của công ty chứng khoán Bualuang (Thái Lan) cho biết doanh thu của Nguyễn Kim mới đạt hơn 8.400 tỷ đồng, còn cách xa con số mục tiêu tăng trưởng 50% mỗi năm cũng như mức 40.000 tỷ đồng vào năm 2015.

Giám đốc một doanh nghiệp chuyên về phân phối hàng điện máy nhận định, khi doanh nghiệp đầu tư mở rộng kinh doanh cần phải cân nhắc kỹ lưỡng bởi những năm đầu sẽ phải chịu khấu hao lớn, thậm chí có thể lỗ. "Nếu không tính toán cẩn thận, công ty có thể mất cân đối tài chính", vị này chia sẻ. Trên thực tế, sự ra đi của những siêu thị điện máy tên tuổi một thời như Wonderbuy, HomeOne... là minh chứng cho việc không quản lý được chi phí.

Một nguồn tin của VnExpress cũng cho hay,tại thị trường TP HCM, 2 năm gần đây tăng trưởng doanh thu cũng như lợi nhuận tiếp tục chững lại dù Nguyễn Kim đã xoay sở với nhiều cách thức kinh doanh khác nhau. Nguyễn Kim càng khó khăn hơn khi đẩy mạnh đầu tư đa ngành khi san sẻ vốn vào các lĩnh vực nông nghiệp, dược phẩm, du lịch...

Ở lĩnh vực nông nghiệp, đơn vị này góp vốn vào một số công ty lương thực địa phương như Docimexco, Angimex, Lương thực Thực phẩm Vĩnh Long, Sài Gòn Lương thực, Hoàn Mỹ. Giai đoạn 2009-2010, các đơn vị này hoạt động khá thuận lợi và mang về khoản lợi nhuận lớn cho công ty cũng như cổ đông. Tuy nhiên, từ 2011 trở đi, lợi nhuận các công ty này sụt giảm rất nhanh. 

Báo cáo tài chính của Angimex cho thấy lợi nhuận sau thuế của công ty liên tục giảm năm 2012 và 2013, với mức 30% và 38%. 9 tháng đầu năm 2014, công ty còn lãi vỏn vẹn 7,6 tỷ đồng, so với mức 50 tỷ đồng năm 2012.

Docimexco, công ty mà Nguyễn Kim sở hữu 48,34% còn rơi vào cảnh lỗ nặng, tổng cộng hơn 210 tỷ đồng trong năm 2013 và 9 tháng đầu năm 2014. Chi phí tài chính (chủ yếu là lãi vay) của đơn vị này cũng tăng cao, khi mà thời điểm 30/9/2014, nợ phải trả đạt 276 tỷ đồng, vượt tổng tài sản của công ty (236 tỷ đồng).

Công ty cổ phần lương thực thực phẩm Vĩnh Long, nơi mà Nguyễn Kim đang nắm 23,4% cổ phần cũng không nằm ngoài cục diện trên. Cả năm 2013, công ty lỗ 18 tỷ đồng trong khi doanh thu không hề giảm so với cùng kỳ. Nguyên nhân là lượng gạo tồn kho lớn, giá thấp mà chi phí sản xuất cao. Ngoài ra, việc đầu tư nhà máy chế biến thức ăn thủy sản làm công ty này gia tăng chi phí. Tình cảnh lỗ này tiếp diễn khi 9 tháng đầu năm 2014, đơn vị này lỗ thêm 8,5 tỷ đồng.

Ở ngành dược phẩm, Nguyễn Kim nắm giữ  lượng lớn cổ phần tại các công ty ở khu vực Nam Bộ, bao gồm dược phẩm 3/2 (FT Pharma) với 37,68% và dược Lâm Đồng 24%.

Với việc mua lại 49% cổ phần của Nguyễn Kim, đối tác Thái Lan kỳ vọng sự họp tác sẽ mang lại tương lai "sáng sủa" hơn cho doanh nghiệp điện máy này. "Thương vụ mua cổ phần sẽ giúp tận dụng thế mạnh của hai bên phát triển mảng bán lẻ", đại diện Central Group Việt Nam thông tin. Hãng này cũng trực tiếp cử đại diện người Thái Lan kiêm nhiệm chức Tổng giám đốc tại Nguyễn Kim để phục vụ chiến lược kinh doanh mới sau khi hợp tác.

Power Buy là một trong những hãng bán lẻ hàng đầu Thái Lan với 80 cửa hàng trên toàn quốc. Theo báo cáo của Công ty Chứng khoán Bualuang, Robinson Department Store trực thuộc Central Retail - đơn vị sở hữu 40% cổ phần Power Buy năm 2014 dự kiến đạt doanh thu hơn 24,1 tỷ bath (hơn 730 triệu USD) và sẽ tăng lên trên 27,4 tỷ bath vào năm 2015 và hơn 31,3 tỷ bath vào 2016.

Không đề cập đến giá trị thương vụ, song Bualuang lưu ý trong hồ sơ gửi lên Sở Giao dịch chứng khoán Thái Lan (SET), doanh nghiệp này chỉ đề cập đến việc hãng đã phát hành một chứng thư bảo lãnh (corporate guarantee) cho Power Buy, bằng 40% tổng số khoản vay trị giá gần 3,8 tỷ baht (115 triệu USD).

Trong khi đó, Forbes Việt Nam cho hay trong thương vụ này Nguyễn Kim được định giá 200 triệu USD. So với mức doanh thu 400 triệu USD năm gần nhất, con số này bằng một nửa.

Ông Vũ Vinh Phú - Chủ tịch Hội siêu thị Hà Nội nhận định việc mua cổ phần sẽ có tác động hai mặt. Một khía cạnh, Nguyễn Kim có thể vươn lên nhờ sự hậu thuẫn của một đơn vị có tiềm lực mạnh mẽ và vượt qua khó khăn, cũng như việc những đại gia Thái Lan đã hỗ trợ cho Family Mart trước đây hay sắp tới là Metro. "Tuy nhiên, doanh nghiệp trong nước cũng phải cẩn trọng khi không để rơi vào tình trạng cá lớn nuốt cá bé, cổ phần ngày càng teo tóp", ông nhấn mạnh.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan lại lo ngại thương vụ thu mua lại sẽ là minh chứng tiếp theo cho kế hoạch bành trướng của doanh nghiệp Thái Lan trên lãnh thổ Việt Nam. Khi đó, doanh nghiệp trong nước sẽ gặp áp lực rất lớn khi hàng hóa Thái Lan tràn vào, doanh nghiệp nội mất thị phần, teo tóp dần do không đủ sức cạnh tranh.

Adidas, Puma - cuộc chiến trong thị trấn nhỏ

Tại thị trấn Herzogenaurach (Bavaria, Đức), kinh doanh không chỉ đơn thuần là chuyện mua bán, nó còn là cuộc nội chiến gia đình ẩn sau những đôi giày thể thao.

Đây là quê hương của hai hãng sản xuất đồ thể thao nổi tiếng - Adidas và Puma. Đã gần 70 năm nay, người dân phía nam dòng sông diện đồ với logo 3 sọc của Adidas, kết bạn với những người cũng mặc đồ Adidas và mua sắm ở những cửa hàng thực phẩm nơi không một ai mặc đồ Puma dám bén mảng tới.

Ở phía bắc dòng sông, lòng trung thành dành cho Puma. Herzogenaurach được gọi là "Thành phố cổ cong", bởi ai cũng hướng cái nhìn đầu tiên vào giày của đối phương.

Thị trấn Herzogenaurach là nơi sinh ra cả Puma và Adidas. Ảnh: WSJ

Không ai biết chính xác chuyện gì đã xảy ra giữa hai anh em Adolf và Rudolf Dassler sau khi Chiến tranh Thế giới thứ hai kết thúc. Có người nói nó xuất phát từ một cuộc cãi lộn trong hầm tránh bom.

Nhưng dù có là chuyện gì đi chăng nữa, nó cũng đã làm việc kinh doanh của gia đình bị tách làm hai, và cũng đồng thời phân đôi cả thị trấn. Cho đến hôm nay, thị trưởng German Hacker vẫn phải đảm bảo sự cân bằng giữa hai thương hiệu trong tủ giày của mình.

Khi Frank Dassler - cháu trai Rudolf (nhà sáng lập Puma) gia nhập Adidas một thập kỷ trước, ông đã phải chịu sự ghẻ lạnh của những đồng nghiệp cũ. "Người ta nói ông nội của tôi sẽ phải đội mồ sống dậy nếu biết tin", ông chia sẻ trên Wall Street Journal.

Frank Dassler đang làm việc cho Adidas. Ảnh: WSJ

Herzogenaurach không có một ga tàu hỏa nào nhưng lại có tới 2 đội bóng. Đội ASV mặc đồ Adidas và đội FC xài đồ của Puma. Nhiều năm qua, họ cạnh tranh gay gắt không chỉ vì thể thao, mà còn bởi hai thương hiệu này.

Nhưng giờ đây, điều đó đang dần thay đổi, làm dấy lên tia hi vọng về sự hòa bình. Hè năm ngoái, người dân Herzogenaurach và huấn luyện viên của đội FC - Ralph Kittler đã không khỏi bất ngờ trước chỉ thị từ cấp trên: Yêu cầu các bậc phụ huynh để hai đội bóng luyện tập cùng nhau.

Kittler từng chơi cho đội Puma những năm 80 và nhớ như in "mối thù truyền kiếp" giữa hai đội bóng. Cùng luyện tập là điều không tưởng và ông cảm thấy sợ hãi khi nghĩ tới viễn cảnh phải thực thi chỉ thị vào năm 2014. "Tôi e là phụ huynh cả hai bên sẽ phản đối", ông Kittler cho biết, "Đồng phục là cả một vấn đề lớn. Puma hay Adidas? Ôi trời, sẽ rắc rối to nếu như chỉ chọn một".

Một vài người dân địa phương vẫn không muốn thỏa hiệp. Helmut Fischer - một cựu nhân viên Puma cho biết bạn bè ông thừa thông minh để không mang đồ có biểu tượng ba sọc khi đang ở gần ông. Cựu giám đốc marketing của Puma này đã 65 tuổi, có 3 hình xăm chân báo ở lưng và một hình xăm ở chân trái. Ông thậm chí còn xăm cả nhãn quần áo của Puma lên cổ. "Tôi chắc chắn sẽ gắn bó với nơi này suốt đời", ông khẳng định.

Helmut Fischer còn xăm vết chân báo. Ảnh: WSJ

Mỗi buổi sáng, trong trang phục Puma từ đầu tới chân, ông Fischer thường đi dạo vòng quanh thị trấn và cất tiếng chào với hầu hết những người mình gặp. Và ông luôn nhìn vào giày của họ trước tiên. "Tôi không bỏ được thói quen này", ông nói.

Fischer kể một câu chuyện chẳng khác nào tiểu thuyết của Shakespeare. Một nhân viên Adidas yêu con gái một giám đốc điều hành cấp cao của Puma. Anh phải đứng giữa hai sự lựa chọn: tình yêu và công việc. Cuối cùng, anh ta đã nghe theo tiếng gọi của trái tim và cả chàng trai lẫn bố mình sau đó đều chuyển tới làm việc cho Puma.

Người bố rất khó chịu vì chuyện này. "Đó không đơn thuần chỉ là đổi chỗ làm. Bạn không thể đánh đổi cả trái tim mình được", Fischer thở dài.

Trong ngôi nhà thời thơ ấu của Frank Dassler - cháu trai Rudolf, khách đến nhà mà mang giày Adidas thì đều ngay lập tức phải đổi sang giày Puma. "Tôi lớn lên trong một gia đình mà tuyệt đối không cho phép sự hiện hữu của biểu tượng 3 sọc", Dassler nhớ lại.

Khi nhận được lời mời từ Adidas, ông chưa từng nói chuyện với bất cứ người anh em họ xa nào ở phía bên kia dòng sông. Bác họ của ông từ phía Adidas còn từng gọi ông với danh xưng mà thường chỉ dùng cho người xa lạ. "Dĩ nhiên là quyết định của tôi đã gây chấn động," ông nói về sự lựa chọn của mình.

Giám đốc điều hành Puma - Bjørn Gulden trước đó cũng từng làm cho Adidas. Ông cho biết mình quyết định dễ dàng hơn bởi không phải là người bản địa. Tuy vậy, ông vẫn luôn nhận được những câu hỏi vì sao từ bạn bè và đồng nghiệp cũ. "Thật may mắn, mọi người cũng không đến nỗi quá tức giận", ông cho biết.

Gulden chia sẻ ông vẫn thường trêu đùa bạn bè mình khi thấy họ mặc đồ ba sọc. Khi những đứa con trai của ông chơi bóng, ông nói rằng chúng cứ mặc đồ thể thao của Adidas thoải mái. "Nhưng tất nhiên là chúng chọn trang phục của Puma. Chúng rất thông minh", ông cho biết.

Ngày nay, cả Adidas và Puma đều tuyên bố cuộc đối đầu đã lùi vào dĩ vãng. Thị trưởng Hacker cũng đồng ý rằng mối bất hòa đã phai nhạt. Sự kiện đầu tiên đánh dấu thiện chí là hai công ty đã cùng chơi một trận bóng với hai đội có thành viên từ cả hai công ty. Hacker cũng tham gia cuộc vui với một chiếc giày Adidas và chiếc còn lại là Puma.

"Tôi nghĩ đã đến lúc có thể khẳng định không còn mối thù nào trong thành phố này nữa. Giờ đây, mọi người có thể mặc đồ của cả hai thương hiệu. Với một thị trưởng như tôi, đó còn là điều bắt buộc", ông Hacker nói. Ông cũng cố gắng thay đổi giữa trang phục của Puma và Adidas mỗi ngày.

Huấn luyện viên Kittler thì thở phào nhẹ nhõm khi phụ huynh đã chấp thuận cho hai đội bóng cùng tập luyện. "Bức tường ngăn cách cuối cùng cũng sụp đổ", ông hào hứng. Các cầu thủ trẻ thì chẳng mấy bận tâm xem họ đang mặc đồ của Puma hay Adidas. "Thật may mắn là những đứa trẻ này không mang suy nghĩ và tư tưởng của thế hệ đi trước", Kittler cho biết.

Ông Fischer đồng ý rằng hòa bình đã được lập lại ở Herzogenaurach, dù có hơi muộn màng. Puma và Adidas đã bị cuốn vào việc giành giật nhau mà quên mất rằng đối thủ Nike đến từ Mỹ đang bành trướng khắp thế giới.

"Chúng ta cần liên kết để chống lại Nike", Fischer tuyên bố trước đài phun nước ở trung tâm thị trấn. Đài phun nước này được xây vào năm 2008, mang ý nghĩa về hòa bình. Trên đó là tượng lũ trẻ đang chơi kéo co với một bên đi giày Adidas và bên còn lại là Puma.

Tay trắng trở thành ông chủ 5 cửa hàng phở

Từ một người tay trắng xin đi làm công cho quán phở, anh Nguyễn Linh đã xin học bí quyết gia truyền của chủ và vay mượn tiền đứng ra mở cửa hàng.

Dưới đây là câu chuyện khởi nghiệp do anh Nguyễn Linh - chủ 5 cửa hàng phở ở Hà Nội chia sẻ với bạn đọc VnExpress.

Tôi năm nay 46 tuổi, sinh ra và lớn lên tại một vùng quê nghèo của tỉnh Nam Định. Là em út trong gia đình đông con, mẹ mất sớm, tôi phải bươn chải để kiếm sống nên không được học hành tới nơi tới chốn. Ngay từ khi 10 tuổi (năm 1979), tôi đã phải đạp xe đi Ninh Bình, Thanh Hóa... để bán, đổi từng chiếc xoong, nồi.

Năm 1987, tôi lấy vợ và sinh 2 người con. Cuộc sống ở vùng quê nghèo lúc đó rất khó khăn, ăn không đủ no, áo không đủ mặc. Và rồi bố mất cũng không để lại được gì cho tôi.

Năm 1995, tôi quyết định lên Hà Nội tìm cơ hội, để gia đình và các con ở lại quê. Tại đây, tôi xin đi rửa bát thuê cho một hàng phở. Thật may mắn là tôi được ông bà chủ quý mến vì sự chăm chỉ và trung thành.Năm 1992, tức sau 13 năm gắn bó với việc đi bán xoong, nồi dạo, tôi quyết định vay một số tiền để nhập lượng lớn xoong kinh doanh, nhưng rồi bị thất bại vì người chủ đại lý vỡ nợ do thua cờ bạc khiến tôi trắng tay.

Tôi không nề hà công việc gì, luôn cặm cụi làm việc và không lúc nào dám ngơi nghỉ. Thời đó, Hà Nội rất ít quán ăn và phở lại là món xa xỉ, nên quán tôi làm rất đông khách. Tôi phải làm việc quần quật, ngủ ít và khá mệt mỏi. Nhưng bù lại, ông bà chủ rất tốt với tôi. Sau một thời gian làm việc, tôi đã xin phép chủ cho được học bí quyết phở gia truyền và được họ hỗ trợ, giúp đỡ rất nhiều. Chính vì vậy, đến tận bây giờ tôi luôn coi ông bà là những ân nhân và xem họ như cha mẹ thứ hai của mình.

Tôi làm ở đó được 4 năm. Đến năm 1999, tôi quyết định nghỉ việc và về quê vay mượn một số tiền tương đối, sau đó một mình lên lại Hà Nội quyết tâm khởi nghiệp. Ban ngày tôi đạp xe khắp nơi hỏi tìm cửa hàng để mở quán phở, còn buổi tối vẫn bán hàng cùng ông bà chủ cũ.

Sau một tháng, tôi tìm được địa điểm và dùng số tiền đã vay mượn để mở cửa hàng. Tôi đứng chính và bỏ tiền thuê một người thợ phụ. May mắn, việc kinh doanh của tôi khá thuận lợi, khách đến tấp nập và tôi bắt đầu ăn nên làm ra.

Từ tay trắng, anh Linh đã xây dựng thành công 5 cửa hàng phở với doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi tháng.

Tôi quyết định đón vợ lên Hà Nội để cùng phụ giúp việc buôn bán. Mỗi lần khách đến ăn, tấm tắc khen ngon, lòng tôi lại thấy rất vui. Cửa hàng vì vậy cứ ngày càng đông khách. Chúng tôi lần lượt cho ra đời nhiều cửa hàng khác.

Sau đó, tôi đã trả được hết khoản nợ trước đây và đến năm 2006, tôi mua được mảnh đất mặt đường ở ngoại thành Hà Nội để cất nhà. Đến bây giờ, vợ chồng tôi đã có một số vốn kha khá cùng một ngôi nhà lầu khang trang với vài mảnh đất. Hiện tại, quán phở của tôi đã có thương hiệu riêng và phát triển thành 5 cửa hàng với doanh thu lên đến hàng trăm triệu mỗi tháng.

Tuy những điều này chưa là gì và có thể không bằng ai, nhưng với vợ chồng tôi đó là một thành quả lớn, trải qua một quá trình dài và gian khổ. Hiện tại, tôi thấy mình và gia đình đang rất hạnh phúc.

Qua đây, tôi chỉ muốn nói rằng các bạn trẻ hãy cố gắng lên, dù cuộc sống có nhiều điều khó khăn nhưng hãy nghĩ đó chính là thử thách. Vấp ngã một lần không sao, miễn là bạn đừng đánh mất đi chính mình.

Tôi rất tâm huyết câu nói mà đến giờ tôi luôn khắc ghi trong lòng: "Chỉ có những kẻ đủ nghị lực dùng đầu gối lết qua được mùa đông lạnh giá mới có thể hưởng được những tia nắng ấm áp đầu tiên của mùa xuân". Vâng, bạn hãy làm những gì bạn biết và tự tin tìm cho mình mối quan hệ để khởi nghiệp suôn sẻ.

Sữa Ensure 'không được bán tại Việt Nam' tràn ngập thị trường

Nhà sản xuất khẳng định việc dán nhãn hạn chế thị trường là nhằm chống buôn lậu, song kể từ khi việc này được thực hiện, tình trạng buôn lậu lại tăng lên.

Cục Điều tra Chống buôn lậu và Cục Hải quan TP HCM vừa cho biết trong tháng 12/2014, các đơn vị này đã phát hiện và tạm giữ 3 container sữa nước, vốn được khai báo trước đó là lưới thép, tại cảng Cát Lái (TP HCM).

Sữa Ensure mang nhãn "không bán ở Việt Nam" vẫn được bày bán nhiều trên thị trường. Ảnh: N.M

Trong lô hàng này, hải quan phát hiện gần 8.000 thùng sản phẩm Abbott Ensure Nutrition Shake (loại 30 chai một thùng) và 200 thùng Abbott Glucerna (20 chai một thùng). Trên nhãn mặt hàng Ensure Nutrition Shake đều ghi dòng chữ “Not to be sold in Vietnam or Mexico” (Không bán tại Việt Nam và Mexico). Các sản phẩm dán nhãn này không được Bộ Y tế cho phép kiểm tra chất lượng để nhập khẩu vào thị trường Việt Nam.

>>> Hàng nghìn lon sữa ngoại nghi nhập lậu bị tịch thu

Trước đó trong cả năm 2014, Chi cục quản lý thị trường TP HCM cũng cho biết trong số 272 vụ buôn bán thực phẩm nhập lậu bị phát hiện thì riêng đối với mặt hàng sữa, đơn vị này đã phát hiện gần 37.000 sản phẩm Ensure Nutrition Shake loại tương tự.

Không được phép nhập khẩu và bán trên thị trường Việt Nam, song theo khảo sát của VnExpress, sản phẩm nêu trên hiện được bán khá phổ biến tại các đại lý sữa trên địa bàn Hà Nội, TP HCM... với giá 35.000-38.000 đồng một chai Ensure Nutitrion Shake thể tích 237 ml. Ngoài ra, tại các cửa hàng cũng xuất hiện một sản phẩm có tên tương tự, nhưng không dán nhãn hạn chế thị trường với giá thấp hơn khá nhiều - khoảng 26.000 đồng mỗi chai.

Trao đổi với VnExpress, ông Đỗ Thái Vương - Giám đốc đối ngoại Abbott Việt Nam xác nhận cả 2 loại sản phẩm nêu trên cùng được hãng này sản xuất và có giá trị sử dụng như nhau. Tuy nhiên, loại không ghi nhãn hạn chế thị trường là sản phẩm được cấp phép tại Việt Nam và nhập khẩu chính hãng qua đơn vị ủy quyền là Công ty TNHH Dinh dưỡng 3A (đã được Abbott mua lại năm 2012). Trong khi đó, loại dán nhãn hạn chế được các doanh nghiệp khác nhập, hoặc là hàng "xách tay" nên phía Abbott Việt Nam không chịu trách nhiệm về những sản phẩm này, do không tham gia vào quá trình vận chuyển để đảm bảo chất lượng.

Trong khi phủ nhận trách nhiệm đối với các sản phẩm "không bán tại Việt Nam" (trái), Abott và đối tác 3A vẫn tăng nhập sản phẩm tương tự và không ghi nhãn hạn chế (phải) theo đường chính hãng.

Lý giải trước đó với Ban Chỉ đạo quốc gia Chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban chỉ đạo 389), đại diện Abbott cho biết việc ghi nhãn hạn chế nêu trên bắt đầu từ năm 2013 và không xuất phát từ vấn đề chất lượng, khi mà sản phẩm vẫn đang được lưu hành tự do tại Mỹ. Việc làm này chỉ nhằm ngăn chặn các doanh nghiệp khác (ngoài 3A) nhập khẩu sản phẩm cùng loại để cạnh tranh và chống việc buôn lậu.

Theo ông Lê Nam, chuyên gia về marketing, việc ghi thêm dòng chữ giới hạn lưu thông thị trường, ngoài cảnh báo về chất lượng, nhà sản xuất và đơn vị phân phối có thể có mục đích riêng. Theo đó, Abbott từng cung cấp sản phẩm Ensure thông qua 3A và một số công ty khác. Tuy nhiên, từ tháng 8/2012, khi hãng này mua lại 3A, việc thu hẹp hệ thống phân phối về riêng cho doanh nghiệp này có thể giúp Abbott gia tăng sức mạnh thị trường, đồng thời tránh rủi ro, không phải chịu trách nhiệm đối với các sản phẩm có ghi nhãn hạn chế, lại được bán trên thị trường Việt Nam.

"Đây có thể là cách làm của một doanh nghiệp khi muốn tạo dựng vị thế độc quyền trên thị trường. Còn về giá trị sử dụng, do mặt hàng này vẫn đang được bán phổ biến ở Mỹ nên tôi không thấy có vấn đề gì về chất lượng với các sản phẩm được dán nhãn hạn chế thị trường”, vị này nhận định.

Sản phẩm tương tự đang được bán tại Fred Meyer - một hệ thống siêu thị lớn tại Mỹ.

Theo báo cáo vừa được Ban chỉ đạo 389 gửi tới các cơ quan chức năng về tình hình nhập lậu sữa, kể từ khi phía Abbott dán loại nhãn trên lên sản phẩm và không được Bộ Y tế cho phép nhập khẩu (tháng 8/2014), tình trạng nhập lậu sản phẩm Ensure Nutrition Shake lại có dấu hiệu gia tăng.

Cụ thể, Ban chỉ đạo cho biết một số doanh nghiệp đã lợi dụng sơ hở trong việc hướng dẫn hồ sơ xin cấp xác nhận công bố chất lượng sản phẩm để làm giả chứng từ, tài liệu công bố chất lượng cũng như bản chứng nhận lưu hành sản phẩm tự do tại Mỹ. "Khi đến Việt Nam trong thời gian đợi cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra, không ít doanh nghiệp đã tự ý giải tỏa lô hàng để cung cấp sản phẩm ra thị trường”, Ban chỉ đạo 389 cho hay.

Việc gia tăng nhập lậu mặt hàng sữa nước Ensure như hiện nay, theo tính toán của cơ quan này, đã làm Nhà nước thất thu khoảng 40-50 tỷ đồng tiền thuế mỗi năm. Đây là sản phẩm mà người tiêu dùng không được đảm bảo về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Do đó, Ban chỉ đạo 389 đã yêu cầu một số bộ, ngành liên quan rà soát sửa đổi bổ sung quy định trong lĩnh vực an toàn thực phẩm đối với mặt hàng thực phẩm nhập khẩu, trong đó có sản phẩm chất dinh dưỡng Ensure nước. Đồng thời đề nghị Bộ Y tế làm rõ với công ty Abbott tại Mỹ về chất lượng của loại sản phẩm Ensure trên bao bì có in nhãn hạn chế thị trường.

"Nếu chỉ nhằm mục đích chống nhập lậu và sản phẩm này vẫn đang được lưu hành tại nước sản xuất thì Abbott cần thay đổi việc ghi dòng chữ mang tính kỳ thị phân biệt bằng biện pháp quản lý khác phù hợp hơn. Đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng Việt Nam để chống tình trạng buôn lậu mặt hàng Ensure nước", đại diện Ban chỉ đạo 389 khẳng định.

Theo số liệu của cơ quan quản lý, sau khi các sản phẩm Ensure Nutitrion Shake dạng nước hương Vani được dán nhãn “Not to be sold in Vietnam or Mexico" không được phép nhập khẩu, lượng nhập sản phẩm tương tự (không dán nhãn) và các mặt hàng sữa nước Ensure của hãng qua Công ty Dinh dưỡng 3A tăng mạnh. Theo đó, trong tháng 8/2014, lượng nhập mới đạt hơn 543.000 chai (trị giá 16,3 tỷ đồng) thì đến tháng 10/2014, con số này này đã lên đến 891.000 chai (27 tỷ đồng). Tính chung giai đoạn tháng 7-11/2014, kim ngạch nhập khẩu riêng sản phẩm Ensure nước của công ty 3A là hơn 104 tỷ đồng.

Giá dầu có thể mất nhiều năm mới đã hồi phục

Trong lần gần nhất giá dầu lao dốc do dư cung, thị trường phải mất gần 5 năm để quay về trạng thái cũ.

Biểu đồ của Bloomberg cho thấy trong giai đoạn từ tháng 11/1985 đến tháng 4/1986, giá dầu WTI tại Mỹ đã giảm tới 69%, từ 31,82 USD xuống 9,75 USD một thùng khi Ảrập Xêút tỏ ra mệt mỏi với việc giảm sản lượng để hỗ trợ giá cả. Thị trường chỉ phục hồi vào năm 1990.

Hiện tại, giá dầu thô đã giảm 57% từ tháng 6 năm ngoái, và các thành viên Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) không tỏ ra lo lắng nếu giá giảm sâu hơn nữa.

Giá dầu tăng vọt thập niên 70 đã làm bùng nổ việc khai thác các mỏ tại Biển Bắc và Alaska. Các thành viên OPEC cũng tăng sản lượng, chỉ để Ảrập Xêút giảm cung khi nhu cầu yếu đi.

Biểu đồ cho thấy lần gần đây nhất dư cung, giá dầu mất gần 5 năm để phục hồi. Ảnh: Bloomberg

Đến những năm 1980, nước này tỏ ra "mệt mỏi vì bị các nước khác tận dụng làm van dầu", và để mặc nguồn cung tràn ngập thị trường, Walter Zimmerman - chiến lược gia tại United-ICAP cho biết. Sau khi dầu lao dốc, "người Ảrập hốt hoảng và lại tiếp tục đóng vai trò điều tiết nguồn cung. Nếu họ không sợ hãi như vậy, chúng ta đã không có sự bùng nổ khai thác dầu đá phiến ngày nay và sản xuất tại Biển Bắc cũng sẽ thấp hơn vì ít thu hút đầu tư", ông nhận xét.

Đầu tư vào cơ sở khai thác mới đã tăng vọt khi giá dầu lên trung bình gần 96 USD giai đoạn 2011-2013. Sự kết hợp giữa công nghệ khoan ngang và bẻ gãy thủy lực đã giải phóng các mỏ dầu đá phiến, khiến sản lượng khai thác tại Mỹ lên cao nhất 3 thập kỷ. Tháng trước, sản xuất tại Nga cũng lên cao nhất thời hậu Xô Viết và Irraq cũng xuất khẩu nhiều nhất kể từ thập niên 80.

"Nếu trước đây cứ để giá dầu xuống thấp, họ đã tránh được rất nhiều vấn đề trong dài hạn rồi", Zimmerman nhận xét.

Đầu tuần này, Goldman Sachs cũng đã giảm dự báo giá dầu toàn cầu vì cho rằng tồn kho sẽ tiếp tục tăng nửa đầu năm nay. Nhà băng dự đoán trong 3 tháng tới, dầu WTI tại Mỹ sẽ giao dịch tại 41 USD một thùng và dầu Brent sẽ xuống 42 USD một thùng. Trong 6 tháng và 12 tháng tới, Goldman Sachs cho rằng dầu WTI sẽ xuống 39 USD rồi lên 65 USD. Còn dầu Brent sẽ giao dịch tại 43 USD và 70 USD.